Месяц: Ноябрь 2020

IT vocabulary

1. Circle the correct words.

1. go / have online 8. key / delete a message

2. post / file a message 9. open / install an attachment

3. install / key in your password 10. post / buy an app

4. install / go a program 11. upload / activate flight mode

5. attach / activate a file 12. have / go network coverage

6. download / go a file

2. Match the verbs with the nouns. Make as many combinations as you can.

a message| a photo| flight mode |a password |an attachment |a program |a file |an app

0. install – install a program / an app

1. attach – a file / a photo

2. download – a file / a program/an attachment

3. upload – an attachment/a photo / a program/a file / an app

4. open – an attachment / an app

5. post – a message

6. delete – a message / a photo / an attachment / a program / a file / an app

7. activate – flight mode

8. key in – a password

Passive tenses

1. Complete the sentences from the conversations with the verb forms. is being repaired| was taken| is installed.

1. The photo was taken on a safari trip.

2. Just click on it and the program is installed automatically.

3. The network is being repaired out here.

2. Rewrite the sentences in the passive.

0. Someone posted a message. – A message was posted.

1. Someone is downloading a program. – A program is being downloaded by someone.

2. Someone has installed a new program. – A new program has been installed by someone.

3. Someone has keyed in the password. – The password has been keyed in by someone.

4. Someone is repairing the anti-virus software. – The anti-virus software is being repaired by someone.

5. Someone deleted the message. – The message was deleted by someone.

3. Describe one of these processes using the passive.

• downloading an app to your mobile phone

• uploading a photo to a social networking site

• installing a program on your computer

An app is being downloaded to my mobile phone.

A photo is being uploaded to social networking site.

A program is being installed on my computer.

Workbook

Asking for and offering help

1. Complete the words in the sentences.

1. Have you got a free minutes?

2. Can I help you?

3. Can you I… to me a help?

4. Could you help me with something?

5. Do you need any help?

2. Put the dialogue in order.

MIMI: I said that I was going to tidy it after I’d done my homework.

MIMI: What deal?

MIMI: Could you help me with my homework?

MIMI: That’s the same deal we had before!

MIMI: But you said you’d help me.

MIMI: Dad, have you got a few minutes?

DAD: Tidy your room and then I’ll lend you a hand with your homework.

DAD: And you said you’d tidy your room – remember?

DAD: That depends. What do you want?

DAD: I’m sorry but I’m a bit busy.

DAD: So I’ll make you a deal.

MIMI: Dad, have you got a few minutes?

DAD: That depends. What do you want?

MIMI: Could you help me with my homework?

DAD: I’m sorry but I’m a bit busy.

MIMI: But you said you’d help me.

DAD: And you said you’d tidy your room – remember?

MIMI: I said that I was going to tidy it after I’d done my homework.

DAD: So I’ll make you a deal.

MIMI: What the deal?

DAD: Tidy your room and then I’ll lend you a hand with your homework.

MIMI: That’s the same deal we had before!

IT vocabulary

1. Match the sentence halves.

Have you seen that Brian has posted – f. another message on the school website?

Before you start you have to key – h. in your password.

I’m having a problem installing – d. this problem. Can you help.

Send me the photo. You can attach – a. all my holiday photos online.

I’m going to upload – g. it to an email.

I’m sorry I deleted your – b. message can you send it again?

I’m not sure how to activate – c. the flight mode on this tablet.

It’s taking ages to download – e. this file it’s really big.

Passive tenses

1. Rewrite the sentences using the passive.

1. Five people have posted new messages on my website.

Five new messages have been posted on my website.

2. Someone uploaded the video onto YouTube.

The video was uploaded onto YouTube by someone.

3. Someone had already keyed in my password.

My password had already been keyed in by someone.

4. Two million people have downloaded this video.

This video has been downloaded by two million people.

5. No one activated the flight mode.

The flight mode was activated by no one.

6. The program is attaching the file to the message.

The file is being attached to the message by the program.

SUMMING UP

1. Complete the dialogue with words in the list.

files | said I | buy | has accessed | said he| passwords| has been | delete | installed| is being | then

LIAM: My computer has been hacked.

KATE: What do you mean, ‘hacked’?

LIAM: Someone is being my computer from another computer.

KATE: Really? How do you know?

LIAM: A program has been installed, that has deleted loads of my files.

KATE That’s terrible.

LIAM: And all my passwords have been stolen too.

KATE: So what are you going to do?

LIAM: My computer is being looked at by an expert at the moment. He

said he could hopefully delete the program.

KATE: And if he can’t?

LIAM: He said I‘d have to buy new computer.

KATE: Well, if you do, remember to buy some antivirus software.

LIAM: Yes, and then create some new passwords!

Կատարիր թեստի օրինակի առաջադրանքները։ 

1. Տեքստում լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։

Մի օր դղյակի դուռը բացվեց, և այնտեղից դուրս ելավ մի դեռատի պատանի` սրարշավ նժույգի վրա, ընտիր ասպազենով գոտևորված։ Նրա հետևից երկաթյա նիգերը կնքեցին երկփեղկ դարպասը։ Պատանին, վճիտ հայացքը շուրջը ձգելով, խթանեց նժույգը, սլացավ երկնասույզ լեռներով, անդնդախոր ձորերով, ոտք դրեց մարդկային աշխարհը։ Ինչպես մի փետուր, նա ընկավ հողմերի ու հեղեղների ամենակուլ բերանը։ Հյուրընկալվեց վայելքի տաճարներում, խմեց աստղափրփուր գինին, վայելեց խրախճանքներ ու խնջույքներ, անհագուրդ ըմբոշխնեց գեղեցիկ պչրուհիների և ծեքծեքող գեղուհիների սերը։

Այսպես հոսեց կյանքը, ու երբ արծաթազօծվեցին նրա գեղեցիկ գլուխն ու ընչացը, վերադարձավ ու անապաստան ճամփորդի պես բախեց դղյակի դուռը։ Սպասեց, սպասեց, և բացող չեղավ։ Բախեց նա վերստին, բայց, ավաղ, հավիտյան փակ էր դղյակի դուռը, նրան ոչ ոք չէր սպասում։

2. Սրարշավ, կնքեցին, ձգելով, ընչացքը բառերի արմատները գրիր։

 Սրարշավ- սուր + արշավ

Կնքեցին-կնիք

Ձգելով- ձիգ

Ընչացքը- ունչ

3. Տրված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

Մի – անորոշ դերանուն

Դուռը – գոյական, եզակի թիվ, ուղղական հոլով

Այնտեղից – ցուցական դեանուն, բացառական հոլով

Ընտիր – ածական, որակական ածական

Երկաթյա – ածական, հարաբերական ածական

Պատանին – գոյական, եզակի թիվ, ուղղական հոլով

Գինին – գոյական, եզակի թիվ, հայցական հոլով

Ծեքծեքող – բայ, անկախ դերբայ, ենթակայական

1. Ընտրությամբ դասընթաց` կինո-ֆոտո
2. Մարզաձև` բասկետբոլ
3. Ուսուցման կազմակերպման ձև` առկա
4. Լրացուցիչ կրթություն`չկա

Упражнение 1.
1. Он сидел за столом и дремал. 2. Она разговаривала со мной и печатала на компьютере. 3 . Она разговаривала со мной и печатала на компьютере текст. 4. Пока она разговаривала со мной, она напечатала на компьютере какой-то текст. 5. Извини, я вчера погорячился и обидел тебя! 6. Ты не знаешь, где моя тетрадь? Я её положил сюда. 7. Спасибо, что ты меня разбудил, уже давно пора вставать! 8. Он вчера нас здорово развеселил! 9. Вчера ты очень рассердилась на меня? 10. Ты со мной поздоровался? 11. Он упал в снег и лежит. 12. Он уронил ручку на пол и не заметил. 13. Вечером он сосчитал деньги. 14. Свеча горела на столе.

Упражнение 2.  Выберите правильный вариант.
1. Вчера вечером он повторил падежи. 2. Он не отклонился от темы выступления. 3. Она встретила меня в аэропорту. 4. Её слова меня просто изумили. 5. Он присматривался к новому сотруднику. 6. Он легко приспособился к новым условиям. 7. Зачем он унижался перед ней? 8. Вы подтвердили участие в конференции? 9. Этого я тебе не разрешал. 10. Отец приучал сына к порядку. 11 . Он обдумывал план действий. 12. Он признался ей в любви. 13. Вчера мы договорились об этом.

1.Какая сцена из этой повести произвела на вас наиболее сильное впечатление?

Мне понравилась часть, где Сильвио вытащил своего врага из битвы, где они больше не были прежними, и их мысли друг о друге уже думали об одном, чтобы уничтожить друг друга.

3. Почему Сильвио после прочтения письма покидает полк?

Главный герой истории знает, что его противник скоро женится. И на этот раз он хочет отомстить ему как можно сильнее.

4. Что увидел автор на необычайной картине в доме графа?

Там автор видит карту, снятую с одной стороны, которая ему мешает, мешает и заставляет драться.

5. Опишите подробно, как произошла 2-я встреча графа и Сильвио.


6. Что сказал Сильвио молодой графине: “ Он всегда шутит,однажды…”?

"Он всегда стреляет в меня из дробовика.

7. Напишите 6 слов, какими можно охарактеризовать Сильвио.

 Мощный,Ужасный, небесный, заботливый, гордый, благородный.

8. Кто для вас здесь положительный герой, а кто-отрицательный. Почему?

В тексте я вижу, что сила слога և молодой расчет произошел, когда он прошептал что-то плохое на ухо расчета.

 Напишите маленькое сочинение-размышление» Что для вас » Честь»? Вопросы чести тогда и сейчас.

Честь можно приобрести в любом месте, иметь честь означает, что человек настолько уважаем, что человек настолько хорош, что его начинают уважать. Человек может заслужить честь своим умом, своим положением, своим воспитанием.

Կատարիր թեստի օրինակի առաջադրանքները։ 

1. Տեքստում լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։

Մի օր դղյակի դուռը բացվեց, և այնտեղից դուրս ելավ մի դեռատի պատանի՝ սրարշավ նժույգի վրա, ընտիր ասպազենով գոտևորված։ Նրա հետևից երկաթյա նիգերը կնքեցին երկփեղկ դարպասը։ Պատանին վճիտ հայացքը շուրջը ձգելով խթանեց նժույգը, սլացավ երկնասույզ լեռներով, անդնդախոր ձորերով, ոտք դրեց մարդկային աշխարհը։ Ինչպես մի փետուր՝ նա ընկավ հողմերի ու հեղեղների ամենակուռ բերանը։ Հյուրընկալվեց վայելքի տաճարներում, խմեց աստղափրփուր գինին, վայելեց խրախճանքներ ու խնջույքներ, անհագուրդ ըմբոշխնեց գեղեցիկ պչրուհիների և ծեքծեքող գեղուհիների սերը։

Այսպես հոսեց կյանքը,  ու երբ արծաթազօծվեցին նրա գեղեցիկ գլուխն ու ընչա-քը, վերադարձավ ու անապաստան ճամփորդի պես բախեց դղյակի դուռը։ Սպասեց, սպասեց, և բացող չեղավ։ Բախեց նա վերստին, բայց ավաղ, հավիտյան փակ էր դղյակի դուռը, նրան ոչ ոք չէր սպասում։

2. Սրարշավ, կնքեցին, ձգելով, ընչացքը բառերի արմատները գրիր։

Սրարշավ—սուր+արշավ

Կնքեցին-կնիք+ել

Ձգելով-ձիգ+ել

Ընչացք-ունչ+ացք

3. Տրված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

Մի – անորոշ դերանուն

Դուռը – գոյական, եզակի թիվ

Այնտեղից – ցուցական դերանուն, բացառական հոլով

Ընտիր – որակական ածական

Երկաթյա – հարաբերական ածական

Պատանին – գոյական, ուղղական հոլով, եզակի թիվ, ի արտ.

Գինին – գոյական, եզ թ., տրակ. հ.

Ծեքծեքող – բայ, անկախ դերբայ, ենթակայական

Վերադարձավ – բայ, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, երրորդ դեմք, եզակի թիվ

Բացող – բայ, անկախ դերբայ, ենթակայական

Ոչ ոք – ժխտական դերանուն

Չէր սպասվում – բայ, սահմանական եղանակ, անցյալ անկատար, ժխտական, երրորդ դեմք, եզակի թիվ

 4. Բառարանի օգնությամբ գտիր հետևյալ բառերի բացատրությունները.

Ամիճ-որսի մատաղ կենդանի
անթացուպ-հենակ, հենացուպ, ցուպ, անթոց, իր, որի վրա հենված քայլում են
կռուփ- Բռունցք, բուռ, (հզվդ.) մուրց, կոշ, կոնծ, (բրբ.) բամբ, բոմբ, բոմւի, գոմբ, դմբուզ, դմբսուկ, բամբաչ, փամբ, կոթ, կոնծ, մուշտ, մուշտա, մուշտի, մուշտու, կմստուկ, բռնխեթ:
ակութ- Կրակարան, կրակատեղ, օջախ, վառարան, քուրա, մանղալ: 2. (ռազմ.) Լցարան:
գեղմ- Նրբաբուրդ ոչխարների ենթաբրդի մազիկների իրար կպած ամբողջական շերտը
գուղձ- Կոշտ, հողակոշտ, բունծ, կունձղ, կոշկոռ, քուց
ամեհի- Անսանձ, սանձակոտոր, սանծազերծ, անզուսպ, վայրագ, կատաղի, մոլեգին, խոլ, խոլական, (հնց.) խստերախ, խստերասան, ստամբակ, խեռ, կարծրերախ:
բռնազբոսիկ-
զգլխիչ- Դյութիչ, գերիչ, հրապուրիչ, թովիչ, հմայիչ, գրավիչ, կախարդիչ, (արևմտՈ.) հանկուցիչ, առինքնող, (հզվդ.) զգլխական, զգլխեցուցիչ:
արգասավոր- Արդյունավոր, բեղմնավոր: Արդյունավետ, բեղուն, արգասավետ, արգասալիր, արգասալից, արգասաբեր, բերրի, արգավանդ, պտղավետ:
ազնավուր-ազնիվ,ազնվական
բագին- Բագնատուն, ատրուշան, մեհյան, կռատուն, կրակատուն, տաճար, զոհարան, զոհանոց, զոհատուն, զենարան, (6զվդ.) բախտանոց, պյուռիոն (հեթանոսականի, Զոհասեղան:
անդաստան- Հանդ, անդ, արտ, դաշտ, արտորայք, ագարակ, (բրբ.) քաշվան, հանդաստան:
խթան- Ազդակ, գործոն, դրդում, գրգիռ, կարթ (կոշկի), մշտուկ.
բավիղ- Լաբիրինթոս

5. Սյունակներից ընտրիր մեկական արմատ և ածանց և վերջածանցավոր բառ ստացիր.

6․

17. Գանձարան, հնչեղ, պարծանք, դարձյալ, դրույք, պատահար

18. Ուժեղ, կաթնեղեն, ռամկորդ, կնառյազելի, տենչանք, ազդակ

19. Նրբովին, ազգակեն, մածուն, իրովին, թափոն, շրջուն

20. Օրական, հեռաստան, սիզավետ, խրամատ, գոգնոց, ծանծաղուտ

21. Հավակնոտ, ձեռնոց, մասունք, փլատավածք, վայելուչ, ելուստ

22. Կուսանոց, ջարդոն, տրոփյուն, տիպար, հոնեղ, ակնոց

Կատարիր թեստի օրինակի առաջադրանքները։ 

1. Տեքստում լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։

Մի օր դղյակի դուռը բացվեց, և այնտեղից դուրս ելավ մի դեռատի պատանի՝ սրարշավ նժույգի վրա, ընտիր ասպազենով գոտևորված։ Նրա հետևից երկաթյա նիգերը կնքեցին երկփեղկ դարպասը։ Պատանին վճիտ հայացքը շուրջը ձգելով խթանեց նժույգը, սլացավ երկնասույզ լեռներով, անդնդախոր ձորերով, ոտք դրեց մարդկային աշխարհը։ Ինչպես մի փետուր՝ նա ընկավ հողմերի ու հեղեղների ամենակուռ բերանը։ Հյուրընկալվեց վայելքի տաճարներում, խմեց աստղափրփուր գինին, վայելեց խրախճանքներ ու խնջույքներ, անհագուրդ ըմբոշխնեց գեղեցիկ պչրուհիների և ծեքծեքող գեղուհիների սերը։

Այսպես հոսեց կյանքը,  ու երբ արծաթազօծվեցին նրա գեղեցիկ գլուխն ու ընչա-քը, վերադարձավ ու անապաստան ճամփորդի պես բախեց դղյակի դուռը։ Սպասեց, սպասեց, և բացող չեղավ։ Բախեց նա վերստին, բայց ավաղ, հավիտյան փակ էր դղյակի դուռը, նրան ոչ ոք չէր սպասում։

2. Սրարշավ, կնքեցին, ձգելով, ընչացքը բառերի արմատները գրիր։

Սրարշավ—սուր+արշավ

Կնքեցին-կնիք+ել

Ձգելով-ձիգ+ել

Ընչացք-ինչ+ացք

3. Տրված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

Մի – անորոշ դերանուն

Դուռը – գոյական, եզակի թիվ

Այնտեղից – ցուցական դերանուն, բացառական հոլով

Ընտիր – որակական ածական

Երկաթյա – հարաբերական ածական

Պատանին – գոյական, ուղղական հոլով, եզակի թիվ

Գինին – գոյական, հայց

Ծեքծեքող – բայ, անկախ դերբայ, ենթակայական

Վերադարձավ – բայ, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, երրորդ դեմք, եզակի թիվ

Բացող – բայ, անկախ դերբայ, ենթակայական

Ոչ ոք – ժխտական դերանուն

Չէր սպասվում – բայ, սահմանական եղանակ, անցյալ անկատար, ժխտական, երրորդ դեմք, եզակի թիվ

 4. Բառարանի օգնությամբ գտիր հետևյալ բառերի բացատրությունները.

Ամիճ-որսի մատաղ կենդանի
անթացուպ-հենակ, հենացուպ, ցուպ, անթոց, իր, որի վրա հենված քայլում են
կռուփ- Բռունցք, բուռ, (հզվդ.) մուրց, կոշ, կոնծ, (բրբ.) բամբ, բոմբ, բոմւի, գոմբ, դմբուզ, դմբսուկ, բամբաչ, փամբ, կոթ, կոնծ, մուշտ, մուշտա, մուշտի, մուշտու, կմստուկ, բռնխեթ:
ակութ- Կրակարան, կրակատեղ, օջախ, վառարան, քուրա, մանղալ: 2. (ռազմ.) Լցարան:
գեղմ- Նրբաբուրդ ոչխարների ենթաբրդի մազիկների իրար կպած ամբողջական շերտը
գուղձ- Կոշտ, հողակոշտ, բունծ, կունձղ, կոշկոռ, քուց
ամեհի- Անսանձ, սանձակոտոր, սանծազերծ, անզուսպ, վայրագ, կատաղի, մոլեգին, խոլ, խոլական, (հնց.) խստերախ, խստերասան, ստամբակ, խեռ, կարծրերախ:
բռնազբոսիկ-
զգլխիչ- Դյութիչ, գերիչ, հրապուրիչ, թովիչ, հմայիչ, գրավիչ, կախարդիչ, (արևմտՈ.) հանկուցիչ, առինքնող, (հզվդ.) զգլխական, զգլխեցուցիչ:
արգասավոր- Արդյունավոր, բեղմնավոր: Արդյունավետ, բեղուն, արգասավետ, արգասալիր, արգասալից, արգասաբեր, բերրի, արգավանդ, պտղավետ:
ազնավուր-ազնիվ,ազնվական
բագին- Բագնատուն, ատրուշան, մեհյան, կռատուն, կրակատուն, տաճար, զոհարան, զոհանոց, զոհատուն, զենարան, (6զվդ.) բախտանոց, պյուռիոն (հեթանոսականի, Զոհասեղան:
անդաստան- Հանդ, անդ, արտ, դաշտ, արտորայք, ագարակ, (բրբ.) քաշվան, հանդաստան:
խթան- Ազդակ, գործոն, դրդում, գրգիռ, կարթ (կոշկի), մշտուկ.
բավիղ- Լաբիրինթոս

5. Սյունակներից ընտրիր մեկական արմատ և ածանց և վերջածանցավոր բառ ստացիր.

6․

17. Գանձարան, հնչեղ, պարծանք, դարձյալ, դրույք, պատահար

18. Ուժեղ, կաթնեղեն, ռամկորդ, կնառյազելի, տենչանք, ազդակ

19. Նրբովին, ազգակեն, մածուն, իրովին, թափոն, շրջուն

20. Օրական, հեռաստան, սիզավետ, խրամատ, գոգնոց, ծանծաղուտ

21. Հավակնոտ, ձեռնոց, մասունք, փլատավածք, վայելուչ, ելուստ

22. Կուսանոց, ջարդոն, տրոփյուն, տիպար, հոնեղ, ակնոց

1․Լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։
Գարուն է մեկն այն անհամար գարուններից, որ զարդարել էին երկիրը և որոնցից հարյուրը ապրեց երջանկության ու տխրության բանաստեղծը աշխարհահռչակ Սաադին։ Առավոտ վաղ զարթնեց նա իջավ պարտեզ նորից լսելու հավքերի երգը և նորից տեսնելու գարնան հրաշքը։ Նայեց Շիրազի դաշտին գարնան շնորհներով ու վարդերով պճնված որ վաղորդայնի նիրհն էր առնում պարուրված ճերմակաթույր շղարշներով։ Նստեց ծածկած հասմիկի թփի տակ Սպահանի գորգի վրա և դողդոջուն մատներով բռնեց վարդենու այդ գիշեր փթթած բողբոջը մոտեցրեց դեմքին։ Սիրո կրակով թրթրուն հովը վարդերի ականջին կուսական շնչով սեր էր շշնջում որ բերել էր հեռավոր սոխակներից։
Աշխարհը վետվետում է անվխաճան ու սիրավառ արբեցումով հիշեց Սաադին իր խոսքերը ականջը հավքերի երգին և սպիտակ գլուխը կարմրափթիթ վարդերի մեջ թաղած։

2․Տեքստից գտիր հանրահայտ, թռչուն, զարդարված, առավոտ, սյուք, ունկ բառերի հոմանիշները։

Հանրահայտ— աշխարհահռչակ

Թռչուն— հավք

Զարդարված— պճնված

Առավոտ— վաղ

Սյուք— թրթրուն

Ունկ— լսել

3․Գտիր մեկ բառ, որ լինի արմատ+հոդակապ+արմատ կառույցի։

Աշխարհահռչակ

3․Գտիր մեկ ածանցավոր բառ։

Հեռավոր

4․Տեքստից գտիր մեկական ա ներքին և ան արտաքին հոլովների ենթարկվող բառ։

 Ա ներքին — երջանկության

ան արտաքին- գարնան

5․Գտիր տեքստի բաղադրյալ ստորոգյալները։

զարդարել էին, ապրեց, զարթնեց, իջավ, լսելու, տեսնելու, Նայեց, առնում էր, Նստեց, բռնեց, մոտեցրեց, շշնջում էր, բերել էր, վետվետում է, հիշեց.

Ինչու՞ եմ Սեբաստացի, քանի որ շատ էինք լսել կրթահամալիրի մասին լավ կարծիքներ և հենց այդ պատճառով ծնողներս որոշեցին տեղափոխել ինձ Սեբաստացի։ ԵՒ իրոք շատ լավն է մեր կրթահամալիրը,շատ եմ սիրում և շատ մեծ սիրով եմ հաճախում դպրոց:Այստեղ ես ինձ շատ լավ եմ զգում քանի որ և ուսուցիչներն են լավը և ընկերներս։ Շատ մեծ է այստեղ ընկերասիրությունը և ես շատ ուրախ եմ, որ կարողացա կրթահամալիրի շնորհիվ սիրել մարդկանց ովքեր միշտ իմ կողքին են և վստահել նրանց։

Առաջադրանք.
1. Ներկայացրե՛ք Բաթումի պայմանագիրը: Փորձե՛ք գնահատել պայմանագիրը:

Բաթումի պայմանագիր․ 1918, այսպես կոչված հաշտության և բարեկամության պայմանագիր Օսմանյան կայսերական կառավարության և Հայաստանի Հանրապետության միջև, կնքվել է հունիսի 4-ին Բաթումում։ Թուրքիայի կառավարության անունից պայմանագիրը ստորագրել են Խալիլ բեյը, Վեհիբ Մեհմեդ փաշան, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության անունից Ալեքսանդր Խատիսյանը, Հովհաննես Քաջազնունին, Մ. Պապաջանովը։ Պայմանագիրը պարտադրված ակտ էր ռազմական գերակշռություն ունեցող Թուրքիայի կողմից և ստորագրվել է Անդրկովկասում թուրքերի հարձակման պայմաններում։

Պայմանագրով Հայաստանի տարածքը կազմում էր 12 հազար քառակուսի կիլոմետր, պետք է վերանային ֆիդայական բոլոր ջոկատները, նաև Անդրանիկինը։ Թուրքիային էր անցնում երկաթուղին։ Ճանաչվում էր Հայաստանի Հանրապետությունը։ Հայաստանին էր մնում Սևանը, Երևանը, Էջմիածինը։ Գերմանացի դիվանագետներից մեկ խոսքերով՝ «հայերին թողեցին Սևանում լողանալու տեղ, բայց չորանալու տեղ չթողեցին»։ Հայաստանը իրավունք չուներ հարաբերություններ հաստատել Անտանտի երկրների հետ։ Գեներալ Անդրանիկը հունիս — հուլիս ամիսներին պաշտպանում էր Նախիջևանը։ Հուլիսի 17-ին այն հայտարարեց Խորհրդային Ռուսաստանի մաս, աշխատելով այն պահել որպես Բրեստի պայմանագրով Թուրքիային ոչ ենթակա տարածք և ավելի ծանր Բաթումի պայմանագրից դուրս գտնվող հողամաս։Էնվեր փաշան Բաթումում, 1918

Դեռևս 1918 թվականի մայիսի 14-ին, թուրքական պատվիրակությունը անդրկովկասյան պատվիրակության հետ բանակցությունների ընթացքում պահանջել էր իրեն հնարավորություն տալ «բարեկամաբար օգտագործել Ալեքսանդրապոլ–Ջուլֆա երկաթուղագիծը»։ Չսպասելով պատասխանի՝ թուրքական զորքերը հաջորդ օրը գրավել են Ալեքսանդրապոլը։ Մայիսի 15-ին Ն. Ժորդանիան և գերմանական գեներալ Ֆոն Լոսովը, մինչև Անդրկովկասյան սեյմի պաշտոնական ցրումը, համաձայնեցին Վրաստանն անկախ հռչակելու մասին։ Այդպիսի համաձայնություն կար նաև մուսավաթականների և թուրքերի միջև Ադրբեջանի անկախության վերաբերյալ։ Մայիսի 26-ին սեյմը հայտարարեց ինքնացրման մասին։ Այդպիսի պայմաններում մայիսի 28-ին Հայաստանն իրեն հռչակեց անկախ և առանձին բանակցություններ սկսեց Թուրքիայի հետ։

Բաթումի պայմանագիրը բաղկացած էր 14 հոդվածից։ Առաջին հոդվածով հռչակվում էր «խաղաղություն և հարատև բարեկամություն» երկու կառավարությունների միջև։ 2-րդ հոդվածով որոշվում էր Օսմանյան կայսրության և Վրաստանի, Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև սահմանը, ըստ որի Հայաստանի Հանրապետության տարածքը պարփակվում էր Երևանի գավառի մի մասով և հարակից մի քանի շրջաններով՝ ընդհանուր առմամբ 10 հազար կմ քառակուսի տարածությամբ։ 4–րդ հոդվածով նախատեսվում էր Թուրքիայի ռազմական օգնությունը, եթե Հայաստանի Հանրապետությունը խնդրեր նրանից՝ «երկրի ներսում կարգն ու հանգստությունն ապահովելու համար»։ Այս հոդվածը հնարավորություն էր ընձեռնում Թուրքիային՝ ցանկացած առիթն օգտագործել Հայաստանը զավթելու համար։ 5-րդ հոդվածով Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը պարտավորվում էր թույլ չտալ իր տարածքում հակաթուրքական զինված խմբերի կազմավորում։ 6-ից 10-րդ հոդվածները հիմնականում ուղղված էին Հայաստանում իսլամադավան բնակչության իրավունքների պաշտպանությանը, երկաթուղիների օգտագործման, փոստ-հեռագրային հարցերին։ 11-րդ հոդվածով Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը պարտավորվում էր պայմանագրի ստորագրումից հետո անհապաղ դուրս բերել Բաքվից իր բոլոր զինված ուժերը։ Բրեստի հաշտության պայմանագրի այն բոլոր հոդվածները, որոնք չէին հակասում Բաթումի պայմանագրին, մնում էին ուժի մեջ (հոդված 12-րդ)։ Պայմանագրի վավերացման պայմանները սահմանվում Էին 14-րդ հոդվածով։

Կնքվեցին նաև լրացուցիչ պայմանագրեր Հայաստանի խճուղային ճանապարհների օգտագործման, հայկական ռազմական ուժերի անհապաղ զորացրման և այլնի վերաբերյալ։ Թուրքական կառավարությանն իրավունք էր վերապահվում Հայաստանում ունենալ իր ռազմական կոմիսարները, որոնք հետևելու էին խճուղային ճանապարհներով թուրքական զորքերի անարգել փոխադրումներին։ Նույն օրը թուրքական կառավարությունը պայմանագիր կնքեց նաև Վրաստանի հետ, որով Թուրքիային անցան Կարսը, Արդվինը, Արդահանը, Բաթումը, Ախալքալաքն ու Ախալցխան։

Բաթումի պայմանագիրը Հայաստանի Հանրապետության առաջին արտաքին քաղաքական ակտն էր։ Այդ պայմանագրով Հայաստանի Հանրապետությունը կախման մեջ էր ընկնում Թուրքիայից։ Սակայն պայմանագիրը երկար կյանք չունեցավ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմում Թուրքիայի պարտությունը, Մուդրոսի զինադադարի (1918) կնքումը և Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրի չեղյալ հայտարարելը հնարավորություն տվեցին Հայաստանի Հանրապետությանը հրաժարվել Բաթումի պայմանագրից։ 1918 թվականի դեկտեմբերի սկզբին թուրքական զորքերը դուրս քշվեցին Անդրկովկասից, 1919 թվականի ապրիլին թողեցին Կարսի մարզը։

2. Փորձե՛ք ներկայացնել Հայաստանի առաջին հանրապետության պետական կառուցվածքը՝ համեմատելով այն ներկայիս Հայաստանի պետական կառուցվածքի հետ: Ի՞նչ նմանություններ եք տեսնում դրանց միջև:

Հայաստանի Հանրապետութիւն (Հայաստանի Հանրապետություն), ստեղծվել է 1918 թվականի մայիսի 28-ին՝ մայիսին տեղի ունեցած Սարդարապատի, Բաշ-Ապարանի և Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերից հետո^[1]։ Առաջին հանրապետությունը հիմնադրվեց հայ ժողովրդի համար ծանր ժամանակահատվածում, երբ երիտթուրքական բնաջնջման ծրագրից խուսափած բազմահազար հայ գաղթականներն ու սովը, տրանսպորտային ուղիների շրջափակումները, քեմալական Թուրքիայի հարձակումը^[2], ինչպես նաև Խորհրդային Ռուսաստանի նվաճողական քաղաքականությունը (որը հանգեցրեց 1920 թ․ ռուս–թուրքական համատեղ ագրեսիայի՝ ընդդեմ Հայաստանի) հնարավորություն չէին ընձեռելու պետության ղեկավարներին ստեղծել կայուն պետություն։ Առաջին հանրապետությունը գոյատևեց մինչև 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ը, երբ Հայաստանի Հանրապետության դեմ ռուս–թուրքական համատեղ ագրեսիայի արդյունքում Հայաստանի հանրապետության արևմտյան և հարավ–արևմտյան գավառները՝ այդ թվում Կարսը, Արդահանը, Կաղզվանը, Սուրմալու–Իգդիրը՝ սրբազան Արարատ լեռով, անցան քեմալական Թուրքիային, իսկ արևելյան գավառները՝ խորհրդայնացան ու բաժանվեցին մի քանի մասի՝ Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, Նախիջևանի երկրամաս, Արցախ, Գարդման—Գանձակ՝ Ադրբեջանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության կազմում և այլն։ Չնայած կարճ կյանքին՝ Առաջին Հանրապետության դերը անգնահատելի է, նախ և առաջ՝ Հայոց Պետականությունը վերակերտելու առումով:

3. Ձեր կարծիքով՝ ինչու՞ Թուրքիան ճանաչեց Հայաստանի հանրապետությունը, բայց դիվանագիտական կապեր չհաստատեց նրա հետ: Հիմնավորե՛ք ձեր պատասպանը
/գրավոր-բլոգային աշխատանք/.

1991թ. դեկտեմբերի 24-ին Թուրքիան պաշտոնապես ճանաչել է Հայաստանի Հանրապետությունը, սակայն մինչ օրս հրաժարվում է դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել Հայաստանի հետ:

1993թ. Թուրքիան միակողմանի փակել է օդային և ցամաքային սահմանը Հայաստանի հետ: Միջազգային հանրության ճնշման ներքո օդային սահմանը վերաբացվել է 1995-ին: Ցամաքային սահմանի վերաբացմանը և դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատմանը խոչընդոտում են Թուրքիայի կողմից առաջ քաշված մի շարք նախապայմաններ` մասնավորապես ԼՂ-ի վերահսկողության տակ գտնվող շրջանների վերադարձը Ադրբեջանին և Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումից հրաժարումը: 1991-ից ի վեր հարաբերությունների կարգավորման բազմաթիվ փորձեր են եղել, որոնք անհաջողությամբ են պսակվել Թուրքիայի որդեգրած դիրքորոշման պատճառով:

2008թ. ՀՀ Նախագահի նախաձեռնությամբ սկսվեց հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման նոր փուլ, որի արդյունքում 2009թ. հոկտեմբերի 10-ին Ցյուրիխում ՀՀ և ԹՀ ԱԳ նախարարները ստորագրեցին «Հայաստանի Հանրապետության և Թուրքիայի Հանրապետության միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին» և «Հայաստանի Հանրապետության և Թուրքիայի Հանրապետության միջև հարաբերությունների զարգացման մասին» արձանագրությունները:

Արձանագրությունների ստորագրումից հետո Թուրքիան, կտրուկ փոխելով իր դիրքորոշումը և հրաժարվելով «խելամիտ ժամկետներում» և առանց նախապայմանների երկկողմ հարաբերությունները կարգավորելու ձեռք բերված համաձայնությունից, Թուրքիայի Ազգային Մեծ Ժողովում Արձանագրությունների վավերացումը պայմանավորեց ԼՂ-ի հիմնահարցի կարգավորմամբ:

2010թ. ապրիլի 22-ին, հաշվի առնելով թուրքական կողմի դիրքորոշմամբ ստեղծված իրավիճակը, ինչպես նաև ՀՀ իշխող կոալիցիոն ուժերի քաղաքական խորհրդի համատեղ դիմումը, Արձանագրությունների վավերացման գործընթացը կասեցվեց` համաձայն ՀՀ նախագահի հրամանագրի: 2015թ. փետրվարի 16-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով հայ-թուրքական արձանագրությունները հետ են կանչվել Ազգային Ժողովից: 2018թ. մարտի 1-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով դադարեցվել է հայ-թուրքական արձանագրությունների կնքման ընթացակարգը:

Մեր կրթահամալիրը, Արցախյան պատերազմի ընթացքում շատ է օգնել զինվորներին։ Առաջինը այն, որ Ղարաբաղից եկած երեխաներին կրթահամալիրը հնարավորություն է տվել սովորել մեր դպրոցում։ Մեր կրթահամալիրը զինվորներին օգնել է ամեն կարիքավոր բաներով` քնապարկերով, ուտելիքով , հեռադիտակ, քնապարկ, զինվորական համազգեստներ, արկղերով և այլն։