Рубрика: Հայոց լեզու

Առաջադրանքներ.

Կատարիր թեստի օրինակի առաջադրանքները։ 

1. Տեքստում լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։

Մի օր դղյակի դուռը բացվեց, և այնտեղից դուրս ելավ մի դեռատի պատանի՝ սրարշավ նժույգի վրա, ընտիր ասպազենով գոտևորված։ Նրա հետևից երկաթյա նիգերը կնքեցին երկփեղկ դարպասը։ Պատանին վճիտ հայացքը շուրջը ձգելով խթանեց նժույգը, սլացավ երկնասույզ լեռներով, անդնդախոր ձորերով, ոտք դրեց մարդկային աշխարհը։ Ինչպես մի փետուր՝ նա ընկավ հողմերի ու հեղեղների ամենակուռ բերանը։ Հյուրընկալվեց վայելքի տաճարներում, խմեց աստղափրփուր գինին, վայելեց խրախճանքներ ու խնջույքներ, անհագուրդ ըմբոշխնեց գեղեցիկ պչրուհիների և ծեքծեքող գեղուհիների սերը։

Այսպես հոսեց կյանքը,  ու երբ արծաթազօծվեցին նրա գեղեցիկ գլուխն ու ընչա-քը, վերադարձավ ու անապաստան ճամփորդի պես բախեց դղյակի դուռը։ Սպասեց, սպասեց, և բացող չեղավ։ Բախեց նա վերստին, բայց ավաղ, հավիտյան փակ էր դղյակի դուռը, նրան ոչ ոք չէր սպասում։

2. Սրարշավ, կնքեցին, ձգելով, ընչացքը բառերի արմատները գրիր։

Սրարշավսուր+արշավ

Կնքեցին-կնիք+ել

Ձգելով-ձիգ+ել

Ընչացք-ունչ+ացք

3. Տրված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

Մի – անորոշ դերանուն

Դուռը – գոյական, եզակի թիվ

Այնտեղից – ցուցական դերանուն, բացառական հոլով

Ընտիր – որակական ածական

Երկաթյա – հարաբերական ածական

Պատանին – գոյական, ուղղական հոլով, եզակի թիվ, ի արտ.

Գինին – գոյական, եզ թ., տրակ. հ.

Ծեքծեքող – բայ, անկախ դերբայ, ենթակայական

Վերադարձավ – բայ, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, երրորդ դեմք, եզակի թիվ

Բացող – բայ, անկախ դերբայ, ենթակայական

Ոչ ոք – ժխտական դերանուն

Չէր սպասվում – բայ, սահմանական եղանակ, անցյալ անկատար, ժխտական, երրորդ դեմք, եզակի թիվ

 4. Բառարանի օգնությամբ գտիր հետևյալ բառերի բացատրությունները.

Ամիճ-որսի մատաղ կենդանի
անթացուպ-հենակ, հենացուպ, ցուպ, անթոց, իր, որի վրա հենված քայլում են
կռուփ- Բռունցք, բուռ, (հզվդ.) մուրց, կոշ, կոնծ, (բրբ.) բամբ, բոմբ, բոմւի, գոմբ, դմբուզ, դմբսուկ, բամբաչ, փամբ, կոթ, կոնծ, մուշտ, մուշտա, մուշտի, մուշտու, կմստուկ, բռնխեթ:
ակութ- Կրակարան, կրակատեղ, օջախ, վառարան, քուրա, մանղալ: 2. (ռազմ.) Լցարան:
գեղմ- Նրբաբուրդ ոչխարների ենթաբրդի մազիկների իրար կպած ամբողջական շերտը
գուղձ- Կոշտ, հողակոշտ, բունծ, կունձղ, կոշկոռ, քուց
ամեհի- Անսանձ, սանձակոտոր, սանծազերծ, անզուսպ, վայրագ, կատաղի, մոլեգին, խոլ, խոլական, (հնց.) խստերախ, խստերասան, ստամբակ, խեռ, կարծրերախ:
բռնազբոսիկ-
զգլխիչ- Դյութիչ, գերիչ, հրապուրիչ, թովիչ, հմայիչ, գրավիչ, կախարդիչ, (արևմտՈ.) հանկուցիչ, առինքնող, (հզվդ.) զգլխական, զգլխեցուցիչ:
արգասավոր- Արդյունավոր, բեղմնավոր: Արդյունավետ, բեղուն, արգասավետ, արգասալիր, արգասալից, արգասաբեր, բերրի, արգավանդ, պտղավետ:
ազնավուր-ազնիվ,ազնվական
բագին- Բագնատուն, ատրուշան, մեհյան, կռատուն, կրակատուն, տաճար, զոհարան, զոհանոց, զոհատուն, զենարան, (6զվդ.) բախտանոց, պյուռիոն (հեթանոսականի, Զոհասեղան:
անդաստան- Հանդ, անդ, արտ, դաշտ, արտորայք, ագարակ, (բրբ.) քաշվան, հանդաստան:
խթան- Ազդակ, գործոն, դրդում, գրգիռ, կարթ (կոշկի), մշտուկ.
բավիղ- Լաբիրինթոս

5. Սյունակներից ընտրիր մեկական արմատ և ածանց և վերջածանցավոր բառ ստացիր.

6․

բառակազմ,

17. Գանձարան, հնչեղ, պարծանք, դարձյալ, դրույք, պատահար

18. Ուժեղ, կաթնեղեն, ռամկորդ, կնառյազելի, տենչանք, ազդակ

19. Նրբովին, ազգակեն, մածուն, իրովին, թափոն, շրջուն

20. Օրական, հեռաստան, սիզավետ, խրամատ, գոգնոց, ծանծաղուտ

21. Հավակնոտ, ձեռնոց, մասունք, փլատավածք, վայելուչ, ելուստ

22. Կուսանոց, ջարդոն, տրոփյուն, տիպար, հոնեղ, ակնոց

Կատարիր թեստի օրինակի առաջադրանքները։ 

1. Տեքստում լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։

Մի օր դղյակի դուռը բացվեց, և այնտեղից դուրս ելավ մի դեռատի պատանի՝ սրարշավ նժույգի վրա, ընտիր ասպազենով գոտևորված։ Նրա հետևից երկաթյա նիգերը կնքեցին երկփեղկ դարպասը։ Պատանին վճիտ հայացքը շուրջը ձգելով խթանեց նժույգը, սլացավ երկնասույզ լեռներով, անդնդախոր ձորերով, ոտք դրեց մարդկային աշխարհը։ Ինչպես մի փետուր՝ նա ընկավ հողմերի ու հեղեղների ամենակուռ բերանը։ Հյուրընկալվեց վայելքի տաճարներում, խմեց աստղափրփուր գինին, վայելեց խրախճանքներ ու խնջույքներ, անհագուրդ ըմբոշխնեց գեղեցիկ պչրուհիների և ծեքծեքող գեղուհիների սերը։

Այսպես հոսեց կյանքը,  ու երբ արծաթազօծվեցին նրա գեղեցիկ գլուխն ու ընչա-քը, վերադարձավ ու անապաստան ճամփորդի պես բախեց դղյակի դուռը։ Սպասեց, սպասեց, և բացող չեղավ։ Բախեց նա վերստին, բայց ավաղ, հավիտյան փակ էր դղյակի դուռը, նրան ոչ ոք չէր սպասում։

2. Սրարշավ, կնքեցին, ձգելով, ընչացքը բառերի արմատները գրիր։

Սրարշավսուր+արշավ

Կնքեցին-կնիք+ել

Ձգելով-ձիգ+ել

Ընչացք-ինչ+ացք

3. Տրված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

Մի – անորոշ դերանուն

Դուռը – գոյական, եզակի թիվ

Այնտեղից – ցուցական դերանուն, բացառական հոլով

Ընտիր – որակական ածական

Երկաթյա – հարաբերական ածական

Պատանին – գոյական, ուղղական հոլով, եզակի թիվ

Գինին – գոյական, հայց

Ծեքծեքող – բայ, անկախ դերբայ, ենթակայական

Վերադարձավ – բայ, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, երրորդ դեմք, եզակի թիվ

Բացող – բայ, անկախ դերբայ, ենթակայական

Ոչ ոք – ժխտական դերանուն

Չէր սպասվում – բայ, սահմանական եղանակ, անցյալ անկատար, ժխտական, երրորդ դեմք, եզակի թիվ

 4. Բառարանի օգնությամբ գտիր հետևյալ բառերի բացատրությունները.

Ամիճ-որսի մատաղ կենդանի
անթացուպ-հենակ, հենացուպ, ցուպ, անթոց, իր, որի վրա հենված քայլում են
կռուփ- Բռունցք, բուռ, (հզվդ.) մուրց, կոշ, կոնծ, (բրբ.) բամբ, բոմբ, բոմւի, գոմբ, դմբուզ, դմբսուկ, բամբաչ, փամբ, կոթ, կոնծ, մուշտ, մուշտա, մուշտի, մուշտու, կմստուկ, բռնխեթ:
ակութ- Կրակարան, կրակատեղ, օջախ, վառարան, քուրա, մանղալ: 2. (ռազմ.) Լցարան:
գեղմ- Նրբաբուրդ ոչխարների ենթաբրդի մազիկների իրար կպած ամբողջական շերտը
գուղձ- Կոշտ, հողակոշտ, բունծ, կունձղ, կոշկոռ, քուց
ամեհի- Անսանձ, սանձակոտոր, սանծազերծ, անզուսպ, վայրագ, կատաղի, մոլեգին, խոլ, խոլական, (հնց.) խստերախ, խստերասան, ստամբակ, խեռ, կարծրերախ:
բռնազբոսիկ-
զգլխիչ- Դյութիչ, գերիչ, հրապուրիչ, թովիչ, հմայիչ, գրավիչ, կախարդիչ, (արևմտՈ.) հանկուցիչ, առինքնող, (հզվդ.) զգլխական, զգլխեցուցիչ:
արգասավոր- Արդյունավոր, բեղմնավոր: Արդյունավետ, բեղուն, արգասավետ, արգասալիր, արգասալից, արգասաբեր, բերրի, արգավանդ, պտղավետ:
ազնավուր-ազնիվ,ազնվական
բագին- Բագնատուն, ատրուշան, մեհյան, կռատուն, կրակատուն, տաճար, զոհարան, զոհանոց, զոհատուն, զենարան, (6զվդ.) բախտանոց, պյուռիոն (հեթանոսականի, Զոհասեղան:
անդաստան- Հանդ, անդ, արտ, դաշտ, արտորայք, ագարակ, (բրբ.) քաշվան, հանդաստան:
խթան- Ազդակ, գործոն, դրդում, գրգիռ, կարթ (կոշկի), մշտուկ.
բավիղ- Լաբիրինթոս

5. Սյունակներից ընտրիր մեկական արմատ և ածանց և վերջածանցավոր բառ ստացիր.

6․

բառակազմ,

17. Գանձարան, հնչեղ, պարծանք, դարձյալ, դրույք, պատահար

18. Ուժեղ, կաթնեղեն, ռամկորդ, կնառյազելի, տենչանք, ազդակ

19. Նրբովին, ազգակեն, մածուն, իրովին, թափոն, շրջուն

20. Օրական, հեռաստան, սիզավետ, խրամատ, գոգնոց, ծանծաղուտ

21. Հավակնոտ, ձեռնոց, մասունք, փլատավածք, վայելուչ, ելուստ

22. Կուսանոց, ջարդոն, տրոփյուն, տիպար, հոնեղ, ակնոց