Ստեղծագործական աշխատանք — Գրիր, թե երջանիկ պահերին բնության ինչ երևույթի ես նմանվում դու (առնվազն 6-8 նախադասություն):
Ես երջանիկ պահերին նմանվում եմ տերևներին որոնք աշնանը անդադար թապվում են, օրորվում են, պարում են…
Ես նաև նմանվում եմ ծառերին որոնք քամու ժամանակ օրորվում են,նաև նմանվում եմ ես ինքս ինձ`ուրախանում եմ, ուրախությունից թրչկոտում եմ ինչու չէ նաև պարում եմ ու անդադար ուրախությունից բղավում:Նաև նմանվում եմ մրրիկի, մրրիկի նման ուժգին բղավում եմ, բարձր ձայներ հանում: Բայց երբեմնել նմնավում եմ արևին անմեղ հայացք եմ ընդունում պարզապես ժպտում ու աչքերիցս ուրախություն, հրճվանք եմ դուրս բերում:
Լազարյան ճեմարանԼազարյան ճեմարանի շենքը (կառուցվել է 1814–16 թթ-ին, ճարտարապետ` Աֆանասի Գրիգորև) Լազարյան ճեմարանն ուսումնական հաստատություն էր, հայագիտական և արևելագիտական խոշոր կենտրոն: Հիմնադրվել է 1815 թ-ին Մոսկվայում՝ մեծահարուստ ազնվականներ Լազարյանների նախաձեռնությամբ ու միջոցներով: Մեծարվել է Մայր դպրոց, Սերմնարան հայոց դպրոցաց և այլ պատվանուններով:Լազարյան ճեմարանն այն հազվագյուտ ուսումնական հաստատություններից էր, որտեղ առանց ազգային ու դավանանքի խտրականության ուսանում էին հայեր, ռուսներ, վրացիներ և այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ: Դասավանդվել են հանրակրթական առարկաներ, լեզուներ (ռուսերեն, հայերեն, լատիներեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, պարսկերեն, արաբերեն և այլն): Պատրաստվել են դիմորդներ համալսարան ընդունվելու համար, ինչպես նաև պաշտոնյաներ և հայկական դպրոցների ուսուցիչներ: 1827 թ-ին ճեմարանն անվանվել է Արևելյան լեզուների հայկական Լազարյան ինստիտուտ: 1841 թ-ին ճեմարանին կից բացվել է հոգևոր բաժին՝ Հայ եկեղեցու սպասավորներ և հոգևոր դպրոցների ուսուցիչներ պատրաստելու համար: 1872 թ-ի նոր կանոնադրությամբ՝ Լազարյան ճեմարանն ունեցել է ուսումնական 2 հաստատություն՝ դասական գիմնազիա և եռամյա ուսուցմամբ մասնագիտական դասարաններ՝ արևելյան լեզուների ֆակուլտետ, որն իր չափանիշներով համապատասխանել է բարձրագույն ուսումնական հաստատության: Ճեմարանի գրադարանի հավաքածուն (1913 թ-ին՝ 40 հզ. գիրք) բերվել է Հայաստան և դարձել է Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնարար ֆոնդերից մեկը: Ճեմարանում ուսուցումը թեև ռուսերեն էր, սակայն հայագիտական բոլոր առարկաները դասավանդվել են հայերեն: Ուսուցչադասախոսական կազմի (տնօրենություն ու հոգաբարձություն) և սաների մեծ մասը հայեր էին: Ճեմարանը հրատարակել է ուսումնական ձեռնարկներ, մենագրություններ, արևելյան լեզվաբանության, Արևելքի և Անդրկովկասի պատմության ու մշակույթի վերաբերյալ հետազոտություններ: 1858 թ-ից ճեմարանում գործել է նաև թատրոն: Ներկայացումներին մասնակցել է ռուս նշանավոր ռեժիսոր և թատերական գործիչ Կոնստանտին Ստանիսլավսկին. այդ շրջանում նա սովորել է ճեմարանում: Տարբեր տարիների ճեմարանում դասավանդել են հայ և օտարազգի բազմաթիվ նշանավոր գործիչներ՝ բանաստեղծ և մանկավարժ Հարություն Ալամդարյանը, Ս. Կարնեցին (առաջին ռեկտորը), գրող և հրապարակախոս Միքայել Նալբանդյանը, լեզվաբան և մանկավարժ Միքայել Սալլանթյանը, բանաստեղծ և հրապարակախոս Սմբատ Շահազիզը, բանաստեղծ, լեզվաբան, ազգագրագետ և հնագետ Վսեվոլոդ Միլլերը և ուրիշներ: Այստեղ են սովորել բանաստեղծներ Ռափայել Պատկանյանը, Հովհաննես Հովհաննիսյանը, Վահան Տերյանը, գիտնականներ և գրականագետներ Մկրտիչ Էմինը, Քերովբե Պատկանյանը, Գրիգոր Խալաթյանը, Լևոն Մսերյանցը, Կարո Մելիք-Օհանջանյանը, Ցոլակ Խանզադյանը, Պողոս Մակինցյանը, մանկավարժներ Գևորգ Աբովյանը, Սեդրակ Մանդինյանը, նկարիչներ Վարդգես Սուրենյանցը, Եղիշե Թադևոսյանը, ռուսական մշակույթի հայտնի դեմքեր Լև Տոլստոյը, Իվան Տուրգենևը, Միխայիլ Գլինկան, Յուրի Վեսելովսկին և ուրիշներ: Ճեմարանի բազմաթիվ շրջանավարտներ իրենց գիտելիքները փոխանցել են հայ մատաղ սերնդին Հայաստանում և հայաբնակ այլ վայրերում: Ճեմարանը նպաստել է արևելյան լեզուների ուսուցմանը, արևելագիտության զարգացմանը Ռուսաստանում և մեծ ավանդ է ունեցել ռուսական մշակույթում: 1829 թ-ից ճեմարանին կից գործել է տպարան, որտեղ 13 լեզվով տպագրվել են բազմաթիվ գրքեր, ինչպես նաև դասագրքեր հայկական դպրոցների համար:Ճեմարանը գործել է ավելի քան 1 դար: 1921 թ-ին վերակազմավորվել է Մոսկվայի արևելագիտության ինստիտուտի, որտեղ 1921–53 թթ-ին գործել է Մոսկվայի հայ մշակույթի տունը: 1970-ական թվականներից ճեմարանի համալիրը հանձնվել է Հայաստանի կառավարության տնօրինությանը, ՀՀ անկախությունից հետո տրամադրվել է Ռուսաստանում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանությանը:
,,Ես այսօր…,, արտահայտությունն ավարտիր բանաստեղծության համապատասխան տողերով: Քնարական հերոսն ինչի՞ն է նմանեցնում իրեն:
Ես այսօր արեգակ եմ բոսոր
Ես այսօր ճառագայթ եմ բոսոր
Կարո՞ղ ես բացատրել՝ երջանկությունն ինչո՞վ է նման արևին:
Արևի նման պայծառ է:
Աչքերուս, հեշտօրոր, Այնքա՜ն լույս ունիմ — Աչքերիս մեջ դյութիչ (հմայիչ) այնքան լույս ունեմ… Ի՞նչ լույսի մասին է խոսքը:
Ես մտածում եմ որ դա հաջողության լուսի մասին է խոսքը:
Ստեղծագործական աշխատանք — Գրիր, թե երջանիկ պահերին բնության ինչ երևույթի ես նմանվում դու (առնվազն 6-8 նախադասություն):
Ես երջանիկ պահերին նմանվում եմ տերևներին որոնք աշնանը անդադար թապվում են, օրորվում են, պարում են…
Ես նաև նմանվում եմ ծառերին որոնք քամու ժամանակ օրորվում են,նաև նմանվում եմ ես ինքս ինձ`ուրախանում եմ, ուրախությունից թրչկոտում եմ ինչու չէ նաև պարում եմ ու անդադար ուրախությունից բղավում:
Домашнее задание: Определите окончания прилагательных.
В большинство городах , в многоэтажных зданиях, на тихих улицах, в студенческих столовых, в светлых аудиториях, в университетских библиотеках, в старых журналах ,в дорогих магазинах, в светлых комнатах, на разных факультетах, в современных лабораториях, в новых общежитиях, в соседних домах , в новых учебниках, в молодых семьях, в сегодняшних газетах, в хороших квартирах, в спортивных залах, в жарких странах, в больших словарях. 2. новых городов, этих новых городов, этих городах, медицинских институтов, в этих новых городах, консерваторий, больших стадионов, драматических театров, театров оперы и балета
Ներկայացրու 19-րդ դարի կարևորագույն ուսումնական հաստատությունների մասին/Լազարյան ճեմարան,Ներսիսյան դպրոց, ընտրիր մեկը, մանրամասն ներկայացրու/
19 դարի մշակույթի կենտրոններն էինԿոստանդոպոլիսը և Թիֆլիսը:ՈՒսումնական հաստատություններ կայինՎենետիկում, ՍուրբՂազար կղզում Վնական դպրոցը, Կոստանդոպոլիսում`Սկյուտալի դպրոցը, Էջմիածնում `1763թ. Սիմեոն երևանցու հիմնած դպրոցը, Աստրախանում 1810թ. Աղաբաբյան դպրոցը, Մոսկվայում 1815թ. Լազարյան ինստիտուտը, Թիֆլիսում 1824թ. Ներսիսյան դպրոցը, 1837թ. և 1838թ. Երևանում և Շուշիում թեմական դպրոցներ բացվեցին և Վենետիկում բացվեց Ռաֆաելյան դպրոցը:
Պատմիր հայրենիքում և հայրենիքից դուրս հայ տպագրության, առաջին տրագրված ամսագրի մասին. ինչ թեմայով կցանկանայիր ստեղծել քո ամսագիրը:
Առաջին տպագրությունը Աստվածաշունչն էր 1666թ. Ամստերդամում Ոսկան երևանցու ջանքերով տպագրվեց այս գիրքը: Ես կցանկանայի ավելի շատ արկածային թեմայով ստեղծել իմ գիրքը:
Պատմիր Մխիթարյան վարժարանի սան Միքայել Չամչյանի գործունեության մասին:
Չամչյան Միքայել
Միքայել Չամչյանի «Պատմություն Հայոց…» աշխատության առաջին ամբողջական հրատարակության տիտղոսաթերթը (1784 թ., Վենետիկ)
Միքայել Չամչյանը պատմաբան է, քերական, լեզվաբան, աստվածաբան և մանկավարժ: Նրա «Պատմություն Հայոց…» աշխատությունը Հայաստանի քննական պատմություն ստեղծելու առաջին փորձն է հայ պատմագրության մեջ՝ Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունից» հետո:Չամչյանը նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ապա սովորել է Սբ Ղազար կղզու Մխիթարյան վարժարանում: Տիրապետել է հունարենին, լատիներենին, իտալերենին, ֆրանսերենին, գերմաներենին, եբրայերենին, ասորերենին, սանսկրիտին, պարսկերենին, թուրքերենին: 1762 թ-ից Չամչյանը Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ էր: 1769 թ-ին օծվել է վարդապետ, նշանակվել Բասրայի և Բաղդադի հայ կաթոլիկ համայնքի հոգևոր առաջնորդ: 1776–89 թթ-ին վարել է Սբ Ղազարի, 1789–91 թթ-ին՝ Տրանսիլվանիայի Եղիսաբեթուպոլիս քաղաքի հայկական վարժարանների վերատեսչի, 1795–1823 թթ-ին՝ Կոստանդնուպոլսի Մխիթարյան միաբանության մեծավորի (ավագ պաշտոնյա) պաշտոնները, եղել միաբանության վարչական մարմնի խորհրդական:Չամչյանը 1779 թ-ին հրատարակել է «Քերականություն Հայկազյան լեզվի» աշխատությունը, որը 1801–59 թթ-ին վերահրատարակվել է 15 անգամ և շուրջ 100 տարի օգտագործվել որպես գրաբարի քերականության լավագույն դասագիրք:Չամչյանի հայագիտական գործունեության մեջ առանձնանում է «Պատմություն Հայոց ի սկզբանե աշխարհի մինչև ցամ Տյառն 1784» (3 հատոր, 1784–86 թթ.) աշխատությունը: Այն պատմամշակութային նշանակալի երևույթ է, հայ նոր պատմագիտության հիմնակետերից: Ի տարբերություն հայ ավանդական պատմագրության՝ Չամչյանը մշակել է ժամանակագրություն, փորձել է պարբերացնել հայոց պատմությունը, առաջադրել է պատմության ըմբռնման նոր սկզբունքներ: Առանձին հայ մատենագիրների անտիպ ձեռագիր աշխատություններ Չամչյանը համեմատել է, սրբագրել բնագրային աղճատումները, ապա համադրելով օտար աղբյուրների հետ՝ ստուգել նկարագրված դեպքերի ճշմարտացիությունը: Նյութը շարադրելիս գրքի լուսանցքում նշել է աղբյուրը: Ունենալով կրոնական պատմահայեցողություն՝ պատմական իրադարձությունները գնահատել է որպես «գերաշխարհիկ» կամքի արտահայտություն, պայմանավորել նախախնամությամբ, նույնացրել ժողովրդի և եկեղեցու պատմությունը:Չամչյանի «Մեկնություն սաղմոսաց» (10 հատոր, 1815–23 թթ.) երկասիրությունը հայ մեկնողական գրականության գլուխգործոց է: Սաղմոսների հայերեն թարգմանությունները համեմատելով ասորերեն, հունարեն, լատիներեն, եթովպերեն, արաբերեն թարգմանությունների և եբրայերեն բնագրի հետ՝ Չամչյանը ճշգրտել է դրանք, վերացրել թարգմանական աղավաղումները, մեկնաբանել սաղմոսների գեղագիտական, իմաստասիրական, գեղարվեստական արժեքները:Կոստանդնուպոլսի լուսավորչական և կաթոլիկ համայնքների միջև սուր պայքարը հարթելու նպատակով գրել է «Վահան հավատո…» ծավալուն (շուրջ 1000 էջ) դավանաբանական երկը, որը Հռոմի հավատաքննության գերագույն ատյանի որոշմամբ ճանաչվել է հերետիկոսական և ոչնչացվել (համառոտ տարբերակը հրատարակվել է 1873 թ-ին, Կալկաթայում):Չամչյանը մշակել է հայկական դպրոցների ուսումնական և բարոյակրթական կանոններ և ծրագրեր. անհրաժեշտ է համարել հայկական դպրոցը եվրոպականացնելը և ժողովրդի շահերին ծառայեցնեը: Դասավանդվող առարկաների ծրագրում գերապատվությունը տվել է հայագիտությանը: Չամչյանին աշակերտել են հայտնի մտավորականներ Ղուկաս Ինճիճյանը, Մկրտիչ և Հարություն Ավգերյանները, Մանվել Ջախջախյանը և ուրիշներ:Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքները միաբանելու նպատակով Չամչյանը բանակցություններ է վարել Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքներ Հովհաննես Չամաշրճյանի և Պողոս Գրիգորյանի հետ, հրավիրվել են խորհրդակցություններ, պատրաստվել է «Հրավեր սիրո» հատուկ շրջաբերականը, սակայն այս նախաձեռնությունը դատապարտել են թե՜ Էջմիածինը, թե՜ Վատիկանը:
Արվեստ- Ներկայացրու ժամանակաշրջանի խոշոր նկարիչներից մեկին, ընտրիր իր նկարներիվ մեկը, նշված «Մի լուսանկարի պատմություն» թեմայով, պատմիր մի կտավի մասին:
Կերպարվեստի բնագավառում հայտնի էին Հկոբ և Աղաթոն Հովնաթանյանները:
Մի նկարի պատմություն. Էդվարդ Մունկ, «Հիվանդ աղջիկը»
Նորվեգացի էքսպրեսիոնիստ նկարիչ, արվեստի տեսաբան Էդվարդ Մունկը հայտնի է իր դեպրեսիվ, մահ ու սարսափ պատկերող նկարներով: Նրա նկարների տրամադրությունները փոխանցվում են դիտողներին, դրանց վերլուծությամբ զբաղվում են արվեստի տեսաբանները, հոգեբանները, սոցիոլոգները և շարքային արվեստասերները: Ձեզ ենք ներկայացնում նրա՝ «Հիվանդ աղջիկը» հայտնի նկարը:
«Հիվանդ աղջիկը». 1885-1886 թթ.
Նկարում պատկերված է կարմրահեր հիվանդ աղջնակ՝ բազկաթոռի մեջ: Նրա կողքին սևազգետ տխուր կին է: Սենյակն ընդհանուր առմամբ մութ է և մռայլ: Նկարի միակ լուսավոր բանը մեռնող աղջկա դեմքն է՝ ասես առանձին տեղից լուսավորված լինի: Թեպետ այս նկարի բնորդը 11 ամյա Բեթսի Նիլսենն է եղել, բայց նկարը Մունկի քրոջն է պատկերում՝ Սոֆիին: Սոֆին մահացել էր թոքախտից, երբ Մունկը 14 տարեկան էր: Նույն հիվանդությունից էր մահացել նաև նրանց մայրը, երբ նկարիչը դեռ 5 տարեկան էր: Մոր մահը այնքան էլ լավ չէր հիշում, իսկ ահա քրոջ մահը շատ մեծ հետք է թողել Մունկի հոգում՝ դարձնելով նրան դեպրեսիվ: Այդ դեպքն իր կնիքն է թողել նաև Մունկի գեղարվեստական աշխարհընկալման վրա. նրա բոլոր նկարներում դեպրեսիա, ցավ, մահվան ու սարսափի տրամադրություն կա: Նրա այստեսակ աշխարհընկալման պատճառներից մեկն էլ հոր՝ չափազանց խիստ և եռանդուն հավատացյալ լինելն էր. «Իմ հայրը բռնկուն և կրոնամոլ մարդ էր, ես նրանից ժառանգել եմ խենթության ծիլեր: Վախի, ողբի և մահվան ոգին ինձ ուղեկցում էր ծնվածս օրվանից», – գրում է Մունկը:
Քննադատները շատ խիստ արտահայտվեցին այս նկարի մասին՝ մեղադրելով Մունկին նրանում, որ անավարտ գործ է ներկայացրել իրենց դատին: «Լավագույն բանը, որ կարող ենք անել Մունկի համար, նրա նկարների կողքով լուռ անցնելն է», – գրել է ժամանակի լրագրողներից մեկը:
Չնայած դրան՝ Մունկն իր այս նկարը համարում էր իր ամենակարևոր ստեղծագործություններից մեկը: Նա ընդհանուր թվով տարբեր տարիներին արված 6 նկար ունի, որոնք պատկերում են քրոջ մահը:
«Մխիթարյան Միաբանություն», պատրաստել երկու րոպեանոց տեսաֆիլմ, ձեր ձայնագրությամբ:
Իրանում հայերի հաստատումը դարավոր պատմություն ունի։ Հայկական էթնոսը ժամանակակից Իրանի տարածքում, որի հյուսիսային շրջանները պատմական Հայաստանի մաս են կազմել, հայտնվել է անհիշելի ժամանակներից։ Վաղ միջնադարի ընթացքում հայերի ներգաղթ են կազմակերպել Իրանի տարբեր արքաներ՝ Շապուհ 2 Երկարակյացը, Հազկերտ 2, Խոսրով 2 Փավրեզը և ուրիշներ: Հայաստանի երկրորդ բաժանումից և արաբական արշավանքներից հետո հետո Մեծ Հայքից վերջնականապես անջատվել և Ատրպականին են կցվել Պարսկահայքը և Վասպուրականի մի քանի գավառներ: Ուշ միջնադարում շահ Աբաս 1 հրամանով այստեղ են տեղափոխվում հազարավոր հայեր՝ Արարատյան դաշտից ու հարակից տարածքներից։ Նրանց բռնի բնակեցնում են մայրաքաղաք Սպահանից ոչ հեռու՝ Նոր Ջուղա քաղաքում: Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած հայոց ցեղասպանությունից հետո ձևավորվում է հայկական սփյուրքը, հայերի որոշ քանակություն Արևմտյան Հայաստանից տեղափոխվում են Իրան։ Հետագայում նրանց են միանում հայերի այլ խմբեր՝ Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո հազարավոր հայերն հայրենադարձվում են։ Նախքան Իրանի իսլամական հեղափոխությունը հայության թիվը հասնում էր 200 հազարի: 20-րդ դարի ընթացքում Թեհրանում, մասամբ նաև՝ Թավրիզում ու Սպահանում հիմնադրվել են բարեգործական, գիտական, կրոնական, հասարակական, մարզական, մշակութային ու քաղաքական կազմակերպություններ։
Նարե Մկրտչյան 